depresja_poporodowa

Co czuje kobieta, która właśnie została matką?

Na stworzonej przez Holmesa I Rahe’a liście 44 najbardziej stresujących wydarzeń w życiu ciąża I pojawienie się nowego członka rodziny zajmują odpowiednio 12 i 14 pozycję. Mimo to, zarówno czarna, wyjęta z horrorów wizja macierzyństwa, jak i ta, której bliżej do reklam dań dla niemowląt, są równie dalekie od rzeczywistości. Czego więc doświadcza i co przeżywa młoda matka?

 

Czas wielkich zmian

Nie sposób ująć całości i złożoności doświadczeń kobiet w okresie okołoporodowym. Poniżej tylko ułamek tego, co może się zdarzyć:

  • Zmiany w ciele

Ciało kobiety przez 9 miesięcy stopniowo zmienia się tak, by w jego wnętrzu mógł rozwinąć się, a następnie narodzić całkowicie niezależny organizm – jej dziecko. Od momentu porodu przechodzi kolejną rewolucję, tym razem nagłą. Jej ciało znów jest „jedno”, jednak od tej pory ma służyć także jej dziecku – karmieniu i całodobowej opiece nad nim. Temu naturalnemu i jednocześnie trudnemu do pojęcia umysłem procesowi towarzyszą także dodatkowe zmiany, takie jak kilkunastokilogramowe wahania wagi, czy huśtawka hormonalna nieporównywalna z żadnym innym momentem życia (nawet z dojrzewaniem czy menopauzą).

 

  • Zmiany dotyczące snu i jedzenia

Gdyby przeciętnemu człowiekowi powiedzieć, że przez okres kilku miesięcy lub czasem kilku lat nie prześpi ciągiem więcej niż 2-3 godziny, byłby przerażony. Dla wielu matek to norma. Dochodzą do tego ograniczenia w tym, co i kiedy mogą jeść lub pić, co jest zazwyczaj obszarem całkowitej autonomii każdego dorosłego człowieka.

 

  • Zmiany na polu zawodowym

Kobiety pracujące zawodowo w trakcie ciąży i po porodzie tracą okresowo dostęp to tej części swojej aktywności. Biorąc pod uwagę fakt, że praca zwykle zajmuje człowiekowi więcej niż jedną trzecią doby, zmiana ta jest zasadnicza.

 

  • Zmiany w systemie rodzinnym

Pojawienie się dziecka w rodzinie nieuchronnie wpływa na relację miedzy partnerami, którzy przestają być „tylko” partnerami, a zaczynają być również rodzicami. Ta sytuacja pociąga za sobą przeformułowanie związku w wielu obszarach. Zmianie może ulec sytuacja finansowa, podział obowiązków, ilość oraz sposób spędzania wspólnego i indywidualnego czasu każdego z partnerów, wzajemne postrzeganie się również przez pryzmat „matki/ojca mojego dziecka”. W tym czasie na nowo aktywują się też często wpływy lub próby wpływu rodzin pochodzenia świeżo upieczonych rodziców na ich nową rodzinę. Matki, ojcowie, teściowie i teściowe stają się także dziadkami, co stawia ich w nowej pozycji wobec pary.

 

  • Spotkanie wyobrażeń z rzeczywistością

W czasie ciąży, a nawet jeszcze przed nią kobieta mniej lub bardziej świadomie tworzy swoje wyobrażenia na temat tego jak będzie wyglądało jej życie z dzieckiem i jaką będzie mamą. Te wyobrażenia w nieunikniony sposób zderzają się z rzeczywistością. To szczególnie trudny moment dla mam perfekcjonistek, które przyzwyczajone są do wysokich standardów realizacji wyznaczanych przez siebie celów oraz dużej kontroli nad wynikami. Tymczasem okazuje się, że nie jest możliwe perfekcyjne (czy nawet zadowalające) realizowanie się we wszystkich rolach, jakie kobieta pełni: matki, żony, osoby pracującej zawodowo, „pani domu”, atrakcyjnej kobiety, przyjaciółki. Jeśli kobiecie trudno to zaakceptować, naraża się na doświadczanie frustracji, złości, zawodu i przygnębienia.

 

  • Nauka bycia mamą

Pierwsze tygodnie i miesiące to również czas, kiedy kobiety stopniowo odnajdują się w nowej roli, poznają swoje dzieci i uczą się jak z nimi być. Nauka dotyczy zarówno obsługi i pielęgnacji dziecka, jak budowania więzi emocjonalnej, odczytywania komunikatów i reagowania na nie . Ten naturalny okres nauki i niewiedzy często wywołuje jednak poczucie porażki i niekompetencji, któremu towarzyszą krytyczne, negatywne myśli na temat siebie jako matki: „Jestem złą matka.”; „Nie nadaję się do tego.”.

 

Co czuje matka?

Jak może czuć się kobieta wobec tych wszystkich zmian, które ją spotykają? Przeżycia młodych matek mogą być bardzo różnorodne – zarówno jeśli chodzi o ich rodzaj, jak i intensywność. To, że kobieta doświadcza oprócz pozytywnych, także negatywnych uczuć, jest normalne i naturalne. Matka może być pełna radości, spokoju, zadowolenia, przyjemności i spełnienia, z tkliwością i czułością myśleć o swoim dziecku, z pewnością o sobie jako mamie. Jednocześnie może towarzyszyć jej samotność, lęk, smutek, poczucie braku wsparcia, bezradność. Może czuć dużo złości, frustracji, bezradności o poczucia winy. Może być też po prostu znudzona i zniechęcona. To, jaki skład będzie miała mieszanka uczuć konkretnej mamy, zależy od wielu czynników. Niezależnie jednak od tego, jaki on będzie, ważne, żeby matka dała sobie prawo do przeżywania właśnie tych uczuć, z całym ich bogactwem I złożonością. Kluczowe jest także by potrafiła podarować sobie życzliwe zrozumienie, zamiast karać siebie poczuciem winy i oskarżeniami o bycie złą matką.

 

Kiedy próbujemy zarysować choćby ogólny obraz tego, co wydarza się w życiu kobiety, która staje się matką, okazuje się, że to absolutna rewolucja. Jednocześnie jest to rewolucja, którą w tej czy innej formie, od setek lat przechodzą miliony kobiet, a wiele z nich niejednokrotnie. Macierzyństwo łączy sprzeczności. Bywa jednocześnie satysfakcjonujące i frustrujące. Czasem jest jednocześnie najlepszym i najtrudniejszym doświadczeniem w życiu. W macierzyństwie kobiety stają się i czują jednocześnie najsilniejsze, prawie wszechmogące i najsłabsze, najbardziej zależne od innych.

 

Tyle ile matek, tyle zróżnicowanych doświadczeń. Zachęcam do wsłuchiwania się w swoją własną, indywidualną melodię na temat macierzyństwa oraz do grania jej z pomocą innych, nie w samotności. Czasem udaje skorzystać się ze wsparcia otoczenia, innym razem przydatna będzie pomoc specjalisty – psychologa, psychoterapeuty. W efekcie moment naturalnego kryzysu okaże się naszym kolejnym krokiem do rozwoju – jako osoby, kobiety i matki.

 

mm
Jestem psychologiem i psychoterapeutką, pracuję w warszawskim Ośrodku Psychoterapii W RELACJI.

W pracy i w życiu wartością jest dla mnie kontakt – ze swoimi przeżyciami, emocjami, ze swoim ciałem, a także bycie w autentycznym kontakcie z drugim człowiekiem.

W gabinecie spotykam między innymi mamy, dla których początek macierzyństwa stał się momentem rewolucji, zatrzymania lub kryzysu, ale też szansy na to, by rozpocząć korzystne dla siebie procesy zmian. Z myślą o matkach stworzyłam portal mamywsparcie.pl, którego celem jest wspieranie kobiet w początkach macierzyństwa.

Prywatnie jestem mamą i żoną.

Dodaj komentarz